Wiele się dzisiaj mówi o metodzie Montessori. Świadczą o tym liczne książki, artykuły, gry i zabawki  podpisane Montessori. Na czym ona polega? Oprócz tego, że niektórzy zaliczają ją do edukacji alternatywnych, często postrzeganych jako elitarnych i niedostępnych dla przeciętnych rodzin.

Rozwój dziecka

Metoda Montessori została stworzona przez włoską lekarkę Marię Montessori na początku dwudziestego wieku. (Zachęcam do lektury artykułu o genezie metody Montessori.) Maria Montessori, pracując z dziećmi z problemami rozwojowymi, wymyśliła dla nich specjalne materiały do nauki. Ich celem było rozwinięcie pełnego potencjału dziecka i wykształcenie jego samodzielności we wszystkich dziedzin życia: społecznej, emocjonalnej, fizycznej i intelektualnej. W swojej refleksji Maria Montessori opierała się o prawa rozwoju dzieci. Dzieci rozwijają się w swoim własnym rytmie. Nabywają one bowiem nowe umiejętności w sprzyjających dla siebie momentach. Jedynie uwzględnienie tego rytmu przez dorosłych i nieprzeskakiwanie etapów, pomoże im z sukcesem nabyć niezbędne sprawności.

Zasady metody Montessori

Maria Montessori wyszła z założenia, że każde dziecko jest zdolne do nauki. Wierzyła więc w swoich małych podopiecznych i robiła wszystko, żeby ułatwić im poznawanie otaczającego ich świata. Wiara w możliwości dziecka jest jedną z zasad metody Montessori. Przejawia się ona w stosunku, jaki ma dorosły (postać „nauczyciela”) do dziecka. Nauczyciel obserwuje dziecko i zachęca do poznawania świata, ale nie interweniuje, jeśli nie jest to konieczne. Dzięki temu, dziecko nabiera pewności siebie i ufności we własne możliwości. Rolą dorosłego jest także stworzenie mu przyjaznego środowiska i dostarczenie potrzebnych materiałów. (Zapraszam także do lektury artykułu o roli rodzica w metodzie Montessori.)

Środowisko i materiały

Pod pojęciem „przygotowanego otoczenia” rozumiemy otoczenie proste, przyjemne i uporządkowane. Dzieci poruszają się w nim według własnych zasad i funkcjonują w mieszanych wiekowo grupach. Otoczenie jest wyposażone w specjalnie przystosowane materiały: niezbędny element metody. Mają one specyficzne zastosowanie i powinny posiadać określone charakterystyki, żeby wypełnić wyznaczoną im misję. Według metody Montessori, poznawanie świata powinno odbywać się w najbardziej konkretny sposób, czyli poprzez pięć zmysłów. Proponowany materiał do nauki jest więc do tego przystosowany. Dla przykładu: poznawanie przez dotyk dzięki drewnianym elementom, przez wzrok dzięki kolorom… (Uwaga na gry i zabawki „Montessori”, które nie odpowiadają kryteriom wyznaczonym przez metodę Montessori. Są one często atrakcyjne, ale nie są odpowiednie do celu, zamierzonego przez Marie Montessori. Jest to na ogół związane z ich ciężarem, czy materiałem, z którego zostały wykonane.)